MỸ SƠN THẢ RÙA HỘP LƯNG ĐEN VỀ KHU BẢO VỆ CẢNH QUAN, NƠI RỪNG VÀ DI SẢN CÙNG ĐƯỢC GÌN GIỮ

Ngày 03/11/2026, Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn phối hợp với Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực III tiếp nhận và thả về rừng 01 cá thể rùa hộp lưng đen, loài thuộc diện nguy cấp, quý, hiếm, tại Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử – văn hóa Mỹ Sơn.

Theo Ban Quản lý, sau khi tiếp nhận, lực lượng chức năng đã kiểm tra tình trạng cá thể và lựa chọn khu vực rừng có điều kiện sinh thái phù hợp để thả, gần nguồn nước, có độ ẩm cao và lớp thảm mục dày, thuận lợi cho việc kiếm ăn, trú ẩn của loài. Việc thả được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm an toàn cho cá thể.

Rùa hộp lưng đen có tên khoa học là Cuora amboinensis, thuộc họ Rùa đầm (Geoemydidae). Theo Thông tư 85/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, loài này thuộc Nhóm IIB trong danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, nhóm hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại. Ngoài ra, rùa hộp lưng đen được xếp ở mức sẽ nguy cấp (Vulnerable) trong Danh lục đỏ IUCN và nằm trong Phụ lục II Công ước CITES về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Nạn săn bắt, buôn bán trái phép để làm thực phẩm, làm thuốc, nuôi làm cảnh cùng việc thu hẹp nơi cư trú là những nguyên nhân chính khiến số lượng rùa hộp lưng đen ngoài tự nhiên suy giảm. Do rùa sinh trưởng chậm và đẻ ít trứng nên quần thể rất khó phục hồi khi đã bị khai thác quá mức.

Khu bảo vệ cảnh quan, “lá chắn xanh” của di sản. Khu bảo vệ cảnh quan di tích lịch sử – văn hóa Mỹ Sơn có diện tích hơn 1.160 ha, trong đó phần lớn là đất lâm nghiệp, chủ yếu là rừng đặc dụng. Đây là vùng đệm sinh thái bao quanh quần thể đền tháp Chăm Pa, góp phần điều hòa khí hậu, giữ đất, giữ nước và bảo vệ cảnh quan nguyên vẹn của thánh địa. Những năm gần đây, Ban Quản lý đã triển khai giám sát động vật hoang dã bằng bẫy ảnh, ghi nhận hàng chục loài, trong đó có loài nguy cấp. Đơn vị cũng đang tìm hướng phối hợp với các tổ chức bảo tồn để phục hồi rừng, nâng cao năng lực quản lý, theo dõi đa dạng sinh học trong khu vực.

Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới ngày 01/12/1999, là nơi lưu giữ những công trình đền tháp Chăm Pa có niên đại từ thế kỷ IV. Việc bảo tồn di sản vì thế không chỉ dừng ở bảo vệ đền tháp mà còn gắn với bảo vệ rừng và đa dạng sinh học, để du khách đến Mỹ Sơn được trải nghiệm một di sản hài hòa giữa văn hóa và thiên nhiên.

Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn khuyến cáo người dân không săn bắt, mua bán, nuôi nhốt, tiêu thụ động vật hoang dã. Khi phát hiện động vật hoang dã, người dân cần báo ngay chính quyền địa phương hoặc cơ quan kiểm lâm gần nhất để được hướng dẫn xử lý theo quy định của pháp luật.

Thanh Quốc