THẢ RÙA CỔ SỌC QUÝ HIẾM VỀ VỚI THIÊN NHIÊN TẠI KHU BẢO VỆ CẢNH QUAN DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA MỸ SƠN

Ngày 12/10/2026, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn phối hợp với Công an xã Thu Bồn thả một cá thể rùa cổ sọc (tên khoa học: Mauremys sinensis) về môi trường tự nhiên tại Khu bảo vệ cảnh quan Di tích lịch sử văn hóa Mỹ Sơn. Cá thể này do người dân xã Thu Bồn tự nguyện giao nộp cho Công an xã Thu Bồn, sau đó được kiểm tra tình trạng sức khỏe và đủ điều kiện trở lại thiên nhiên.

Rùa cổ sọc là loài rùa nước ngọt, dễ nhận biết nhờ những đường sọc vàng chạy dọc hai bên cổ, thường sống ở sông, suối, ao hồ và các vùng nước chảy chậm. Do bị săn bắt, buôn bán và mất môi trường sống, loài này đang suy giảm nghiêm trọng ngoài tự nhiên. Tại Việt Nam, rùa cổ sọc thuộc Nhóm IIB theo Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT; được xếp ở mức Cực kỳ Nguy cấp (CR) trong Sách Đỏ IUCN và Sách Đỏ Việt Nam (2024); đồng thời nằm trong Phụ lục III của Công ước CITES. Vì vậy, mỗi cá thể được trả về tự nhiên đều góp phần duy trì quần thể của loài.

Việc lựa chọn Mỹ Sơn làm nơi thả không chỉ vì điều kiện sinh thái phù hợp. Mỹ Sơn là quần thể đền tháp Chăm Pa nằm trong thung lũng được núi rừng bao quanh, được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa Thế giới năm 1999. Khu bảo vệ cảnh quan nơi đây có thảm rừng, khe suối và hệ sinh thái nước ngọt, là môi trường sống an toàn cho nhiều loài động vật hoang dã, lại được lực lượng quản lý bảo vệ thường xuyên. Qua đó, hoạt động thả rùa cho thấy bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ các tháp Chăm cổ mà còn là bảo vệ cả không gian thiên nhiên gắn bó với di tích qua hàng trăm năm.

Hành động giao nộp của người dân xã Thu Bồn là việc làm đáng ghi nhận, thể hiện ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm chung tay bảo vệ động vật hoang dã. Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn kêu gọi người dân và du khách không bắt, nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển hay tiêu thụ động vật hoang dã; khi phát hiện hoặc đang giữ cá thể động vật hoang dã, cần chủ động giao nộp cho Công an xã, Kiểm lâm hoặc Ban Quản lý di sản; không tự ý thả động vật không rõ nguồn gốc vào tự nhiên; đồng thời giữ gìn môi trường sông, suối, rừng khu vực di sản.

Một cá thể rùa trở về rừng là việc nhỏ, nhưng mang thông điệp lớn: bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ di sản là trách nhiệm của mỗi người. Giữa không gian cổ kính của Mỹ Sơn, những tháp Chăm và rừng núi, sông suối cần được gìn giữ cùng nhau để di sản trường tồn cho các thế hệ mai sau.

Thanh Quốc