Chương trình nghệ thuật “Âm vang Mỹ Sơn” – Giữ gìn và lan tỏa giá trị văn hóa Chăm từ những trái tim yêu Di sản.

Vào ngày 15 dương lịch hằng tháng, giữa không gian linh thiêng của Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, chương trình nghệ thuật "Âm vang Mỹ Sơn" lại cất lên như một lời chào gửi đến du khách trong và ngoài nước. Không đơn thuần là một sản phẩm phục vụ du lịch, chương trình đã và đang trở thành hoạt động văn hóa có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm, góp phần đưa di sản sống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Được xây dựng và thực hiện bởi Phòng Văn hóa và Nghệ thuật - Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn, chương trình là kết quả của quá trình sưu tầm, phục dựng và sáng tạo dựa trên các giá trị văn hóa dân gian Chăm còn được lưu giữ đến ngày nay. Mỗi tiết mục đều mang hơi thở của văn hóa bản địa, tái hiện đời sống tinh thần, tín ngưỡng, lao động và nghệ thuật Chăm gắn với không gian đền tháp Mỹ Sơn.

Trong không gian huyền bí của những ngọn tháp cổ hàng nghìn năm tuổi, tiếng trống Ginăng, Paranưng, kèn Saranai cùng những điệu múa truyền thống như múa quạt, múa đội nước, hát dân ca Chăm... hòa quyện cùng âm thanh của núi rừng tạo nên một bức tranh nghệ thuật đầy cảm xúc. Mỗi động tác, mỗi nhịp điệu đều mang trong mình những thông điệp về sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên, giữa quá khứ và hiện tại, giữa di sản vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.

Điểm đặc biệt của "Âm vang Mỹ Sơn" là các tiết mục không chỉ được dàn dựng để biểu diễn mà còn được nghiên cứu kỹ lưỡng từ các chất liệu văn hóa dân gian Chăm. Từ âm nhạc, vũ đạo, trang phục cho đến đạo cụ đều hướng đến việc giữ gìn bản sắc truyền thống nhưng vẫn tạo được sức hấp dẫn đối với du khách. Chính điều đó đã giúp chương trình ngày càng nhận được sự yêu thích của du khách, trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Di sản Mỹ Sơn. Đối với đội ngũ diễn viên của Phòng Văn hóa và Nghệ thuật, mỗi buổi biểu diễn không chỉ là thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa. Thông qua từng tiết mục, mỗi diễn viên đều ý thức được vai trò của mình trong việc kể lại câu chuyện về một nền văn minh rực rỡ từng tồn tại trên dải đất miền Trung, góp phần khơi dậy niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong nhưng năm qua, chương trình đã trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của Khu đền tháp Mỹ Sơn. Nhiều du khách sau khi thưởng thức chương trình đã bày tỏ sự ấn tượng trước vẻ đẹp của nghệ thuật Chăm, đồng thời mong muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, tín ngưỡng và văn hóa của cộng đồng Chăm. Điều đó cho thấy nghệ thuật biểu diễn không chỉ tạo nên trải nghiệm hấp dẫn cho du khách mà còn là cầu nối hiệu quả để quảng bá hình ảnh Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn đến bạn bè quốc tế. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất mà "Âm vang Mỹ Sơn" mang lại không chỉ nằm ở số lượng khách tham quan hay hiệu quả quảng bá du lịch. Quan trọng hơn, chương trình đã góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa phi vật thể đang có nguy cơ mai một khi nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống ngày càng ít người thực hành. Việc đưa các giá trị văn hóa Chăm vào biểu diễn định kỳ giúp các nghệ nhân, diễn viên có môi trường thực hành, truyền dạy và sáng tạo, từ đó duy trì sức sống của di sản trong cộng đồng.

Nhận thức rõ trách nhiệm của mình, Phòng Văn hóa và Nghệ thuật - Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn luôn xác định công tác bảo tồn phải đi đôi với phát huy giá trị di sản. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu, tìm tòi và học hỏi từ các nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa Chăm; tăng cường khảo sát, sưu tầm các làn điệu dân ca, nghi lễ, điệu múa và các chất liệu nghệ thuật truyền thống để đưa vào dàn dựng các chương trình mới.. Việc khai thác các chất liệu dân gian Chăm không nhằm mục đích làm mới một cách đơn thuần mà hướng đến việc làm nổi bật chiều sâu văn hóa, khẳng định giá trị trường tồn của di sản trong dòng chảy văn hóa đương đại. Đây cũng là định hướng lâu dài nhằm xây dựng Âm vang Mỹ Sơn trở thành chương trình nghệ thuật đặc trưng của Di sản Mỹ Sơn, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch văn hóa đặc sắc. Đồng thời, thông qua các hoạt động biểu diễn thường xuyên, chương trình sẽ tiếp tục lan tỏa tình yêu đối với văn hóa Chăm đến cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ – những người sẽ tiếp nối hành trình gìn giữ và phát huy giá trị di sản trong tương lai.

Chương trình nghệ thuật "Âm vang Mỹ Sơn diễn vào ngày 15 dương lịch hằng tháng không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa di sản và du khách, mà còn là hành trình đánh thức những giá trị văn hóa ngàn năm, để tiếng trống, điệu múa và âm thanh của văn hóa Chăm mãi ngân vang giữa không gian linh thiêng tại khu đền tháp Mỹ Sơn. Âm vang Mỹ Sơn vì thế không chỉ là một chương trình biểu diễn nghệ thuật, mà còn là minh chứng cho nỗ lực bền bỉ của Phòng Văn hóa và Nghệ thuật - Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn trong công cuộc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Từ những chất liệu dân gian truyền thống, bằng sự sáng tạo và trách nhiệm, chương trình đang góp phần làm cho văn hóa Chăm tiếp tục sống động trong đời sống hôm nay, trở thành niềm tự hào của cộng đồng và là tài sản quý giá được gìn giữ, trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Đức Nhân